Last Updated: 18 August 2026
ENGLISH SUMMARY
Doy Din Dang is the Chiang Rai studio where ceramicist Somluk Pantiboon makes pottery from the ground up — glazes drawn from bamboo ash for blue, bone ash for red, mineral ash for black, after five years training under masters in Kyushu. KANT reads the studio-gallery-café as quiet luxury in its truest form: every cup thrown and fired on site, each one unlike the last, Zen restraint married to Northern Thai material. Pantiboon's creed — utility over perfection, the vessel valued for the emptiness it holds — filed as a pilgrimage for anyone who reads craft as culture.
#ดอยดินแดง แหล่งท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของ #เชียงราย ใครสายอาร์ตคือน่าไปมากกกกก … ได้เรียนรู้ชีวิตที่เริ่มต้นจากดิน
“ดินมันก็เหมือนคนเรา ข้างในเป็นอย่างไร ข้างนอกก็ย่อมแสดงออกมาอย่างนั้น”
#ทริปเชียงราย ครั้งล่าสุด กานต์ได้มีโอกาสไปลองทำงานศิลปะที่ Doy Din Dang Pottery ดอยดินแดง ของอาจารย์สมลักษณ์ ปันติบุญ ศิลปินชาวเชียงราย ผู้ที่ปั้นให้ดินกลายเป็นสินทรัพย์และศิลปะ
สตูดิโอ และพื้นที่ของดอยดินแดง
ที่นี่เป็นทั้งบ้าน สตูดิโอ โรงงานเซรามิค ร้านจำหน่ายงานปั้น แกลอรี่และมีคาเฟ่สำหรับนั่งจิบกาแฟแต่ผมว่าไอศครีมโฮมเมดของที่ดอยดินแดง อร่อยมากครับ และแก้วกาแฟ จานชามทุกชิ้นที่ใช้ในคาเฟ่ ก็มาจากโรงปั้นที่อยู่ติดกันนี่เองครับ
ผมได้มีโอกาสไปลองสร้างสรรค์งานศิลปะสอนโดยอาจารย์ทามาโกะ ภรรยาของอาจารย์สมลักษณ์ ซึ่งแน่นอนว่า “ไม่สวย” 555 แต่ไม่ได้แคร์ เพราะในแง่ของจิตวิญญาณที่ผมใส่เข้าไปในงานคือเต็มจริตมาก เป็นฟีลลิ่งจริงที่เกิดขึ้นขณะวาด นี่ก็กำลังรอให้ส่งจานและแก้วที่ผมวาดลวดลายและเผาเสร็จแล้ว กลับมาให้อยู่ ลุ้นมากว่าหน้าตาจะเป็นอย่างไร
เทคนิค และปรัชญาการปั้น
เท่าที่ผมสังเกตและพูดคุยดู ทำให้ได้รู้ว่า อาจารย์สมลักษณ์ ใช้เทคนิคของการสร้างงานจากวัสดุธรรมชาติ 100% ไม่ว่าจะเป็นดินจาก 3 จังหวัด คือ เชียงราย เชียงใหม่ และ พะเยา เคลือบด้วยสีซึ่งมีที่มาต่างกัน เช่น สีฟ้ามาจากขี้เถ้าไม้ไผ่ สีแดงมาจากขี้เถ้ากระดูกสัตว์ สีดำมาจากขี้เถ้าแร่โลหะ สีขาวด้านมาจากขี้เถาหินฟันม้าและหินแร่หนุมาน
ทำให้งานปั้นที่ออกมาจากดอยดินแดงไม่ได้ใช้เคมีเข้ามาผสม ทว่าเกิดเป็นลวดลายได้โดยแร่ธาตุจากธรรมชาติที่ประทุขึ้นมา และลวดลายตามธรรมชาติที่ซ่อนอยู่ในดิน การทำเคลือบแต่ละอันที่ผสมกันออกมา มันก็ได้ตัวใหม่ๆ อยู่ตลอด แม้กระทั่งตอนปั้นเองก็ไม่จำเป็นต้องทำให้ถ้วยแต่ละใบสวยสมบูรณ์แบบ “แต่ต้องมีเอกลักษณ์ในตัวเอง”
ดังนั้น ทุกครั้งที่เปิดเตามันจึงมีความท้าทายและตื่นเต้นอยู่เสมอว่า ผลงานชิ้นนั้นมันจะออกมาเป็นอย่างไร และแน่นอนว่า ทุกชิ้นจะมีเพียงหนึ่งเดียวในโลกเท่านั้น
“ดินมันมีความหลากหลาย มีแร่ธาตุที่ให้สีสันตามธรรมชาติ ดินที่มีสินแร่เยอะ เวลาเคลือบสีขาวก็จะไม่เป็นสีขาว มันจะมีสีหรือร่องรอยอย่างอื่นออกมาด้วย ซึ่งมันให้ความรู้สึกของดิน ถ้าเราเข้าใจดิน ก็จะรู้ว่าต้องเติมอะไร เพื่อให้มันเกิดสีอะไร”
กลิ่นอายญี่ปุ่นผสานล้านนา
งานของดอยดินแดงจะมีกลิ่นอายของความเป็นญี่ปุ่นและไทยล้านนา อาจจะเป็นเพราะประสบการณ์ที่ได้เรียนรู้และรับมาจากเกาะคิวชู ที่ญี่ปุ่น ซึ่งเป็นแหล่งมีชื่อเสียงด้านเครื่องปั้นมากว่า 400 ปี อาจารย์สมลักษณ์ได้มีโอกาสไปเป็นลูกศิษย์ของอาจารย์ Twao Onuma และ Tarouemon Nakagato อยู่ถึง 5 ปี เริ่มตั้งแต่ทำหน้าที่ล้างดิน ล้างขี้เถ้า และนวดดิน นานหลายปีกว่าจะได้เริ่มปั้น กระนั้น วิถีแบบเซน ก็เป็นเข็มทิศในการทำงานศิลปะของอาจารย์ได้ดี
“เราต้องทำตัวให้เป็นหนึ่งเดียวกับดินก่อน ถึงจะเริ่มปั้นมันได้ นี่เป็นหลักคิดของคนญี่ปุ่น คนญี่ปุ่นเค้ามีมุมมองลึกซึ้งมากนะ ตามแนวคิดของเซน การใส่ใจวัตถุธาตุต่างๆ จากธรรมชาติ เวลาเราจะทำแจกัน เราก็ต้องเข้าใจก่อนว่าธรรมชาติของดอกไม้มันมีความสวยงามอย่างไร แจกันที่ปั้นจึงต้องไม่เด่นเกินไปกว่าความสวยงามของดอกไม้ที่ปักไว้ ถ้วยชามก็เหมือนกัน สิ่งสำคัญคือการใช้สอยมากกว่าความสวยงามต่างหาก”
สรุป และความประทับใจ
ผมชอบที่อาจารย์สมลักษณ์เรียกตัวเองว่า “ผมเป็นคนทำถ้วย ทำจาน” เป็นคนทำงานศิลปะที่ใช้สอยได้จริง และความต้องการใช้สอยของผู้ใช้ ทำให้เกิดการกำหนดรูปทรงของภาชนะ ไม่ใช่สักแต่ว่าอยากปั้นอะไรก็ได้ แต่ต้องคำนึงว่า คนที่ใช้ จะนำถ้วย โถ หม้อ ไห จาน ชาม เหล่านั้นไปทำอะไร
เพราะสุดท้าย มันคือ #ความว่างเปล่า ที่เราสร้างขึ้นเพื่อให้จุสิ่งของอื่นเข้าไปได้
เป็นความคราฟท์ที่คมมากครับ
ข้อมูล และการเดินทาง
ดอยดินแดง เครื่องปั้นดินเผา
49 หมู่ 6 ซอย 3 บ้านป่าอ้อ ถ.พหลโยธิน ต.นางแล อ.เมือง จ.เชียงราย 57100
โทร.0-5370-5291 เปิด 08.30-16.00 น. ปิดวันอาทิตย์
ราว 6 กม.จากสนามบินเชียงรายมุ่งหน้าไปทาง อ.แม่สายดอยดินแดงจะอยู่ทางด้านขวามือในซอยเดียวกับหมู่บ้านกะเหรี่ยงคอยาว เข้าซอยไปประมาณ 2 กม.
คำถามที่พบบ่อย — ดอยดินแดง เชียงราย
ดอยดินแดงอยู่ตรงไหนของเชียงราย และเดินทางไปอย่างไร
ที่อยู่คือ 49 หมู่ 6 ซอย 3 บ้านป่าอ้อ ถนนพหลโยธิน ตำบลนางแล อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย 57100 ห่างจากสนามบินเชียงรายราว 6 กิโลเมตร ขับมุ่งหน้าไปทางอำเภอแม่สาย แล้วสังเกตทางขวามือ ปากซอยเดียวกับหมู่บ้านกะเหรี่ยงคอยาว เข้าซอยไปอีกราว 2 กิโลเมตรก็ถึง เปิดเวลา 08.30–16.00 น. ปิดวันอาทิตย์ ใครขับรถมาเองจากตัวเมืองก็ไม่ไกล แต่เผื่อเวลาไว้สักครึ่งวันดีกว่าครับ เพราะที่นี่มีทั้งโรงปั้น แกลเลอรี และคาเฟ่ให้เดินดูจนเพลิน
ไปดอยดินแดงแล้วมีอะไรให้ดูบ้าง
ที่นี่เป็นทั้งบ้าน สตูดิโอ โรงงานเซรามิก ร้านจำหน่ายงานปั้น แกลเลอรี และคาเฟ่ รวมอยู่ในที่เดียว แก้วกาแฟกับจานชามทุกใบที่คาเฟ่ใช้ มาจากโรงปั้นที่อยู่ติดกันนั่นเอง ไอศครีมโฮมเมดอร่อยกว่าที่คิดไว้ ส่วนงานปั้นใช้ดินจากเชียงราย เชียงใหม่ พะเยา เคลือบด้วยขี้เถ้าธรรมชาติล้วน สีฟ้ามาจากขี้เถ้าไม้ไผ่ สีแดงจากขี้เถ้ากระดูกสัตว์ สีดำจากขี้เถ้าแร่โลหะ ส่วนสีขาวด้านมาจากขี้เถ้าหินฟันม้ากับหินแร่หนุมาน ไม่มีเคมีผสมสักตัว ทุกครั้งที่เปิดเตาจึงไม่มีใครรู้ล่วงหน้าว่าลายจะออกมาแบบไหน
อยากลองปั้นเองต้องเตรียมตัวอย่างไร
ดอยดินแดงเปิดให้ลองทำงานศิลปะจริง วันที่กานต์ไป อาจารย์ทามาโกะ ภรรยาของอาจารย์สมลักษณ์ ปันติบุญ เป็นคนสอนเอง วาดลวดลายลงบนจานและแก้ว แล้วรอทางร้านเผาเสร็จค่อยส่งกลับไปให้ทีหลัง ฝีมือจะสวยหรือไม่สวยไม่ต้องกังวล ที่นี่ยึดหลักว่างานแต่ละชิ้นไม่ต้องสมบูรณ์แบบ แต่ต้องมีเอกลักษณ์ในตัวเอง แนะนำให้ติดต่อทางร้านล่วงหน้าเพื่อเช็กคิวและช่วงเวลาที่สะดวก แล้วเผื่อเวลารอชิ้นงานหลังเผาไว้ด้วยครับ
อ่านต่อ — รีวิว LOCUS Chef’s Table เชียงราย x โรงแรมเคปดารา พัทยา · เที่ยวเทศกาลสีสันแห่งดอยตุง ชมไม้ดอกเมืองหนาว @เชียงราย · รวมบทความหมวด DESIGN ของ KANT
